Đầu tư cho con người – Hạt nhân lan tỏa đổi mới sáng tạo ở địa phương

Đổi mới sáng tạo không chỉ dừng lại ở việc rót vốn cho các dự án khởi nghiệp, mà quan trọng hơn là đầu tư cho những con người có khả năng dẫn dắt, huấn luyện và truyền cảm hứng. Chính đội ngũ giảng viên và cán bộ tại các trung tâm khởi nghiệp địa phương mới là “người gieo hạt”, tạo nền móng vững chắc cho hệ sinh thái khởi nghiệp. Khóa đào tạo “Chuyển giao nền tảng và chương trình giảng dạy khởi nghiệp ĐMST” được thiết kế để trang bị cho họ kiến thức, kỹ năng và công cụ chuẩn hóa, từ đó tạo nên sự lan tỏa bền vững trong cộng đồng.

Đó cũng chính là triết lý của khóa đào tạo, chuyển giao nền tảng và chương trình giảng dạy cho Trung tâm khởi nghiệp tại địa phương và trường đại học trong khuôn khổ nhiệm vụ 844.NV15.BLISS.04-25. Khóa học được thiết kế kéo dài 15 ngày, không quá dài nhưng đủ để học viên đi qua một hành trình trọn vẹn: Từ hiểu khởi nghiệp đổi mới sáng tạo là gì, đến thực hành xây dựng ý tưởng, thử nghiệm sản phẩm, mô hình kinh doanh, tiếp cận khách hàng và cuối cùng là thuyết trình gọi vốn.

Giảng viên và cán bộ – những người gieo hạt đổi mới sáng tạo

Trong mọi hệ sinh thái khởi nghiệp, bên cạnh nhà sáng lập, nhà đầu tư hay chuyên gia cố vấn, một nhóm nhân tố quan trọng thường ít được nhắc đến chính là giảng viên và cán bộ khởi nghiệp tại các trường đại học, trung tâm hỗ trợ địa phương. Họ không phải là những người trực tiếp sáng lập doanh nghiệp, nhưng lại là cầu nối để tri thức và kinh nghiệm được lan tỏa đến thế hệ trẻ.

Tại nhiều trường đại học, câu lạc bộ và trung tâm khởi nghiệp được thành lập với mục tiêu ươm mầm ý tưởng, tạo sân chơi và định hướng cho sinh viên. Tuy nhiên, thực tế cho thấy nhiều cán bộ, giảng viên vẫn thiếu công cụ, thiếu phương pháp giảng dạy chuẩn hóa để huấn luyện hiệu quả. Dù có nhiệt huyết, họ thường lúng túng trong việc thiết kế chương trình, quản lý hoạt động, kết nối nguồn lực và hỗ trợ các dự án khởi nghiệp thực tế. Điều này dẫn đến việc nhiều trung tâm chỉ hoạt động mang tính phong trào, thiếu chiều sâu và chưa tạo ra tác động dài hạn.

Chính vì vậy, việc tập trung đào tạo, bồi dưỡng cho giảng viên và cán bộ trở thành nhiệm vụ ưu tiên. Khóa đào tạo kéo dài 15 ngày được thiết kế nhằm giải quyết triệt để khoảng trống này. Không chỉ dừng ở lý thuyết, chương trình còn cung cấp phương pháp thực hành, mô hình chuẩn hóa và nền tảng công cụ có thể chuyển giao và triển khai ngay tại địa phương.

Cụ thể, khóa học trang bị ba nhóm năng lực chính:

Kiến thức: từ cơ sở lý luận về khởi nghiệp ĐMST, mô hình kinh doanh, phát triển sản phẩm mẫu cho đến phương pháp tiếp cận khách hàng và chuẩn bị gọi vốn.

Kỹ năng: xây dựng, tổ chức và quản lý chương trình khởi nghiệp; thiết kế bài giảng và huấn luyện cho sinh viên, doanh nghiệp trẻ; kỹ năng kết nối nguồn lực trong hệ sinh thái.

Năng lực bổ trợ: tư duy đổi mới sáng tạo, phân tích và giải quyết vấn đề, năng lực cố vấn và định hướng cho các dự án khởi nghiệp.

Bên cạnh đó, sự tham gia trực tiếp của các chuyên gia giàu kinh nghiệm như Phạm Duy, Trần Minh Lân, Nguyễn Cửu Long… giúp học viên không chỉ tiếp thu tri thức mà còn được học hỏi từ những câu chuyện thực tiễn. Điều này tạo nên sự tự tin để họ trở về, triển khai chương trình và hỗ trợ cộng đồng một cách chuyên nghiệp hơn.

Tác động lan tỏa và giá trị bền vững

Điểm nổi bật của khóa đào tạo không chỉ nằm ở nội dung phong phú hay phương pháp kết hợp lý thuyết – thực hành, mà chính là ở tác động lan tỏa lâu dài. Khi một giảng viên hay cán bộ được trang bị đầy đủ kiến thức và kỹ năng, họ có thể trực tiếp hỗ trợ hàng chục, thậm chí hàng trăm sinh viên và doanh nghiệp khởi nghiệp mỗi năm. Như vậy, chỉ cần đào tạo vài chục hạt nhân ban đầu, tác động có thể lan rộng tới hàng nghìn cá nhân, tạo ra sức bật cho cả một địa phương.

Không ít học viên sau khi hoàn thành khóa học đã khẳng định rằng: “Khi một giảng viên hay cán bộ được nâng cao năng lực, giá trị lan tỏa không dừng ở cá nhân họ, mà sẽ đến với hàng trăm sinh viên và nhóm khởi nghiệp khác.” Nhận định này phản ánh đúng triết lý của chương trình: thay vì chỉ hỗ trợ từng dự án riêng lẻ, việc nâng cao năng lực cho đội ngũ giảng viên, cán bộ chính là cách tạo ra hiệu ứng cộng hưởng cho toàn hệ sinh thái.

Ở tầm quốc gia, ý nghĩa của khóa học còn lớn hơn. Khi các trường đại học và trung tâm địa phương có thể tự chủ trong việc thiết kế và triển khai chương trình, hệ sinh thái khởi nghiệp sẽ không còn phụ thuộc vào nguồn lực bên ngoài. Thay vào đó, một mạng lưới những “huấn luyện viên” tại chỗ sẽ đảm bảo cho sự phát triển ổn định và bền vững. Đây chính là chìa khóa để hiện thực hóa mục tiêu đưa đổi mới sáng tạo trở thành động lực trung tâm cho tăng trưởng kinh tế Việt Nam.

Với cách tiếp cận này, có thể nói rằng đầu tư cho con người đào tạo chính là đầu tư cho tương lai của hệ sinh thái khởi nghiệp. Nguồn lực tài chính có thể giúp một dự án đi nhanh trong ngắn hạn, nhưng chỉ khi có đội ngũ con người dẫn dắt, hệ sinh thái mới có thể phát triển lâu dài, tự chủ và lan tỏa.

Khóa đào tạo “Chuyển giao nền tảng và chương trình giảng dạy khởi nghiệp ĐMST” không chỉ là một chương trình huấn luyện thông thường, mà là một chiến lược đầu tư cho con người. Giảng viên và cán bộ – những người gieo hạt – sẽ trở thành nguồn lực then chốt, đưa tri thức, kỹ năng và tinh thần khởi nghiệp lan tỏa đến hàng nghìn sinh viên và doanh nghiệp trẻ.

Trong hành trình xây dựng một hệ sinh thái khởi nghiệp bền vững, việc đầu tư cho con người không chỉ là lựa chọn, mà là con đường tất yếu. Và khóa đào tạo 15 ngày chính là minh chứng rõ ràng nhất cho triết lý đó.

_Hà Vy_